محمد الريشهري

36

حكمت نامه جوان ( فارسى )

ساده‌ترين حقّ جوان بر خانواده ، احترام گذاشتن به شخصيت اوست . به تعبير پيامبر خدا ، فرزند در هفت سال سوم زندگى ( يعنى از پانزده سالگى تا 21 سالگى ) وزير خانواده است ، « 1 » و اين بدان معناست كه استقلال شخصيت كودك ، از اين دوران آغاز مىشود . او از پانزده سالگى ، يك شخصيت كاملًا مستقل دارد و از اين پس ، پدر ، رهبر و راهنماى فرزند است ، نه حاكم و فرمانده بىچون و چرا ! و فرزند ، دست‌ْيار و مشاور پدر است ، نه مطيع مطلق و برده او ! علاوه بر اين ، خانواده بايد تا آنجا كه مىتواند ، زمينه رشد و شكوفايى جوان را در همه ابعاد مادّى و معنوى فراهم كند . گفتنى است كه در ميان همه حقوق جوان بر خانواده ، در احاديث اسلامى ، چند حق مورد تأكيد قرار گرفته است . اين حقوق ، عبارت‌اند از : فراهم كردن مقدّمات ازدواج ، برقرارى عدالت ميان فرزندان ، دعا براى آنان ، و در صورتى كه جوان مرتكب خطا شد ، اجتناب از نفرين كردن بر او ، و همچنين افراط در سرزنش و توبيخ او . متن اين رهنمودها در فصل اوّل « حقوق جوان » آمده است . ب حقوق اجتماعى در نظام برخاسته از اراده مردم مسلمان ( و به تعبير ديگر : نظام مردم‌سالارى دينى ) ، حقوق اجتماعى جوانان ، بسيار فراتر از حقوق خانوادگى آنهاست ؛ زيرا نظام اسلامى فلسفه‌اى جز رشد و شكوفايى انسان ندارد و بهترين فرصت براى شكوفايى استعدادهاى انسان ، دوران جوانى است . بنا بر اين ، برنامه‌ريزى براى حلّ مشكلات جوانان و تأمين نيازهاى آنان ( از قبيل : فراهم كردن زمينه تحصيل ، مطالعه آزاد ، اشتغال مفيد و سازنده ، ازدواج ، ورزش ، تفريح ، ابهام‌زدايى فرهنگى ، اعتقادى و سياسى و . . . ) بايد در صدر همه برنامه‌هاى اساسى دولت اسلامى باشد . در واقع ، مديريت سياسى و فرهنگى جامعه ، حقّ جوانان است ، البته مشروط به

--> ( 1 ) ر . ك : ص 275 ح 482 .